Dünya Ambalaj Örgütü (WPO), Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) koordinasyonunda gerçekleştirilen Uluslararası Gıda Kaybı ve İsrafı Farkındalık Günü’nü 29 Eylül’de kutlayacak. Bu özel gün; gıda kaybı ve israfını azaltmaya yönelik girişimleri desteklemek, programları geliştirmek ve süreç inovasyonunu hızlandırmak amacıyla hem kamu hem de özel sektörü harekete geçmeye çağırıyor.
Ambalaj gıda israfını nasıl azaltabilir?
WPO Başkanı Luciana Pellegrino, konuya ilişkin şu açıklamada bulundu:
“WPO olarak Uluslararası Gıda Kaybı ve İsrafı Farkındalık Günü’nün öneminin farkındayız ve bu günün verdiği mesajı güçlendirmeye kararlıyız. WPO’nun bu farkındalık günü kapsamında iki farklı alanda katkı sağlayabileceğine inanıyoruz. Bunlardan ilki, üye kuruluşlarımızı ve küresel ambalaj topluluğunu, çiftlikten sofraya kadar gıdanın korunmasını geliştiren ambalaj teknolojileri ve inovasyonlarını desteklemeye teşvik etmek. İkincisi ise 2025 yılında AIP tarafından yayımlanan ve WPO, UNIDO ve WUR tarafından hazırlanan çalışmada yer alan, ayrıca FSSC 22000 V7 tarafından benimsenen Gıda Kaybı ve İsrafını Önlemeye Yönelik Beş Tasarım İlkesi konusunda dünya genelinde farkındalık yaratmak.”
Luciana Pellegrino sözlerine şöyle devam etti:
“Daha etkili ve sürdürülebilir gıda değer zincirlerinin desteklenmesi, gıdanın bozulmasından kaynaklanan CO₂ emisyonlarını azaltarak çevresel etkilerin optimize edilmesini sağlayabilir. Aynı zamanda yerel gıda zincirlerinin güçlendirilmesi ve gıda güvenliğinin, erişilebilirliğin ve kullanım kolaylığının artırılması yoluyla ekonomik büyüme ve toplumsal refah da desteklenebilir.”
WPO Başkanı ayrıca şunları söyledi:
“WPO olarak, gıda kaybı ve israfının daha da azaltılmasına yardımcı olabilecek yenilikçi ambalaj çözümleri geliştirmek ve çevre ile toplum üzerinde olumlu bir etki yaratmak için üyelerimizle birlikte çalışmayı sürdürüyoruz. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na katkı sağlayarak herkes için daha sürdürülebilir ve gıda güvenliğinin sağlandığı bir dünya oluşturmayı hedefliyoruz.”
Gıda israfını önleyen ambalaj tasarımı
WPO Sürdürülebilirlik ve Save Food Başkan Yardımcısı Nerida Kelton ise şu değerlendirmede bulundu:
“Yeterli, sezgisel ambalaj tasarımı özellikleri ve amaca uygun ambalaj çözümleri bulunmadığında, gıda tedarik zincirinin her aşamasında, tüketiciye ulaşana kadar israf edilebilir. AIP Save Food Packaging Kılavuzu’nun tasarım sürecinin başlangıcında tasarım ilkelerine dahil edilmesiyle ambalaj, değer zinciri boyunca gıda kaybının veya israfının en aza indirilmesinde önemli bir rol oynayabilir.”
Kelton sözlerine şöyle devam etti:
“En yenilikçi ve kullanıcı dostu Save Food ambalajları; ürünü muhafaza eden ve koruyan, raf ömrünü uzatan, kolay açılıp yeniden kapatılabilen, tüketiciye kullanım kolaylığı ve porsiyon kontrolü sağlayan tasarım özelliklerine sahiptir. Tüm bunlar gerçekleştirilirken aynı zamanda küresel sürdürülebilir ambalaj hedeflerinin de karşılanması gerekir.”
Kelton ayrıca şu değerlendirmede bulundu:
“Ambalaj tasarımının gıda israfını azaltmasına yönelik fırsatlar arasında porsiyon kontrolünün daha iyi sağlanması veya anlatılması, tarih etiketlemesi, raf ömrünün uzatılması, ürünün korunması, yeniden kapatılabilirlik ve kolay açılabilirlik, porsiyon büyüklüğü, gıda güvenliği ve tazelik bilgilerinin sunulması, saklama koşullarına ilişkin bilgilendirmeler ve ambalaj üzerindeki iletişimin geliştirilmesi yer alabilir.”
WPO’nun Save Food çalışmaları
WPO, Sürdürülebilirlik ve Save Food çalışmaları kapsamında bu alanda kapsamlı çalışmalar yürüttü. Örgüt son yıllarda:
- WPO, FAO, UNIDO, Messe Düsseldorf ve interpack arasında SAVE FOOD Girişimi kapsamında resmi bir ortaklık oluşturdu.
- Çin, Orta Doğu ve Afrika’da SAVE Food Ödüllerinin geliştirilmesine katkı sağladı; 2026 yılında ise interpack kapsamında küresel bir program başlatıldı.
- Ambalaj profesyonellerini bu önemli konuyu tartışmak üzere bir araya getirmek amacıyla dünyanın farklı bölgelerinde düzenlenen SAVE Food Forumlarına destek verdi.
- WPO tarafından küresel ölçekte yaygınlaştırılan AIP Save Food Packaging Tasarım Kılavuzu hakkında 50’den fazla eğitim, çalıştay ve sunum gerçekleştirdi.
- UNIDO ve Wageningen Üniversitesi ile birlikte Ambalaj ve Gıda İsrafı Arasındaki Paradoks üzerine ilk küresel görüş belgesini yayımladı.
- AIP Save Food Packaging tasarım kılavuzunun küresel ölçekte kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla FSSC ile iş birliği yaptı ve söz konusu ilkelerin FSSC 22000 V7 standardına dahil edilmesini sağladı. Bu çalışma sayesinde dünya genelinde yaklaşık 40.000 işletme, Gıda Güvenliği Yönetim süreçlerinin bir parçası olarak ambalaj tasarımını değerlendirebilecek.
- Yerel WPO üye derneklerinin kendi konferansları, çalıştayları ve eğitim programları aracılığıyla bu konudaki farkındalığı artırmasına destek verdi.
- WorldStar Packaging Awards kapsamında yer alan Save Food Özel Ödülü kategorisine dünya genelinden yapılan başvuruların artmasını teşvik etti.
- WorldStar Save Food Packaging ödülü kazanan projeler hakkında çok sayıda örnek vaka çalışması hazırladı ve bu çalışmaları WPO web sitesinde yayımladı.
Dünya Ambalaj Örgütü (WPO), herkesin bu süreçte oynayabileceği bir rol bulunduğuna dikkat çekerek tüm paydaşları 29 Eylül Uluslararası Gıda Kaybı ve İsrafı Farkındalık Günü’nü desteklemeye davet ediyor.